De Hollandsche Manege

1054 GT Amsterdam

De Hollandsche Manege in Amsterdam is de oudste rijschool van Nederland. De geschiedenis van deze stadsmanege gaat terug tot 1744. De huidige manege, een rijksmonument, werd gebouwd in 1882 naar voorbeeld van de Spaanse rijschool in Wenen.
In de Hollandsche Manege konden de gegoede burgerij van Amsterdam en leden van het koninklijk huis de rijkunst beoefenen. De oorspronkelijke Hollandsche Manage (ook wel Piqueursschool of Koninklijke Rijschool geheten) werd in 1744 gebouwd en stond op de hoek van de Lijnbaansgracht en Leidsegracht. Het complex omvatte stallen voor 60 paarden en een pikeurswoning. In de bovenzaal van deze woning traden Wolfgang Amadeus Mozart en zijn zusje Marianne in 1766 op.

Het gebouw werd afgebroken in 1881 toen de Leidsegracht werd doorgetrokken naar de Singelgracht. Het werd vervangen door het huidige neoclassicistische gebouw aan Vondelstraat 140, aan de noordoostkant van het Vondelpark, dat destijds veel door ruiters gebruikt werd. Het bouwwerk uit 1882 werd ontworpen door de destijds zeer populaire bouwmeester A.L. van Gendt, bekend als architect van het Concertgebouw en de Stadsschouwburg.

Het rijkelijk versierde interieur van het gebouw kenmerkt zich vooral door de ijzeren dakkap en balustrades van het hoofdgebouw en de uit ijzer en glas vervaardigde overkapping van de doorgang van de vestibule naar het hoofdgebouw. In 1889 werd een uitbreiding uitgevoerd aan de kant van de Overtoom, tevens ontworpen door A.L. van Gendt. Deze uitbreiding, die onder meer een koetshuis omvatte, is in 1969 weer afgebroken.